Toekomst zorg vraagt herstel verantwoordelijkheid zorgprofessional
Herstel van verantwoordelijkheid voor de professional in de hulpverlening moet het uitgangspunt zijn voor verbetering van de kwaliteit en het werkklimaat in de zorgsector.
Tijdens het Talma symposium over De Toekomst van de Professionele Zorg in Apeldoorn 11 juni 2009 toonden managers, experts, medewerkers uit de praktijk en het ministerie van VWS zich verrassend eensgezind over de oplossingsrichting voor actuele knelpunten in de zorgsector. Namens staatssecretaris Bussemaker kondigde Iris van Bennekom, directeur Langdurende Zorg op het ministerie voor VWS, aan middelen vrij te maken voor versterking van de positie van de zorgprofessional.
De druk van vele loyaliteiten – cliënt en diens familie, collega’s, management, zorgverzekeraars, brancheorganisatie – veroorzaakt dat professionals in de zorg de regie over hun werk verliezen, wat leidt tot verschraling van aandacht en kwaliteit in de omgang met de cliënt, aldus Henk Nies, voorzitter van Vilans die het symposium in samenwerking met het NHL Talma Lectoraat op touw had gezet. ‘’De druk van het systeem leidt tot ernstige vervreemding in de zorgrelatie: tussen cliënt en verzorger, en tussen medewerker en organisatie.’
Namens de staatssecretaris reageerde Iris van Bennekom positief op de ingenomen standpunten. Het ministerie deelt de visie dat eigen regie op de werkvloer voor professionals, herstel van de aandacht voor individuele cliënt uitgangspunt van beleid moet zijn voor de toekomst. Van Bennekom kondigde aan dat de staatssecretaris middelen vrij maakt voor programma’s ter versterking van de positie van de professional, ook op het gebied van de langdurende zorg.
Lees hier de toespraak van Iris van Bennekom.
Opgeslagen als Sprekers, Symposium | Reacties (0)Keynote: Mensgericht zorgmanagement, Claudia Zuiderwijk
Zorgmanager van het jaar 2008 Claudia Zuiderwijk, bestuursvoorzitter van de Tergooiziekenhuizen, illustreerde hoe zakelijk en strak management van de ‘’back office’’ van een zorgorganisatie dienstbaar kan zijn om maximaal menswaardige zorg te dienen.
Zuiderwijk is evenals Brouns lid van het landelijk Zorg Innovatie Platform dat de overheid adviseert over ontwikkelingen in de zorgsector. In tegenstelling tot een ICT-bedrijf of beursgenoteerde onderneming is volgens Zuiderwijk de core-business van de zorg dat op alle niveau’s aandacht en warmte in het menselijk contact met de doelgroep van de zorgorganisatie verzekerd met zijn. Samenwerking van medisch specialisten en professionals in de zorgketen is aan dit overstijgende organisatie belang van menswaardige zorg ondergeschikt.: “Wie zich bindt aan het overstijgende belang van de organisatie koopt ruimte en vrijheid voor zichzelf als professional. Wie zich als individuele specialist niet wil binden, verkoopt die vrijheid. Hoger management kan dan ingrijpen.’ aldus Zuiderwijk. Mensgericht denken en handelen dient in de branding van ziekenhuizen en zorginstellingen verankerd te zijn. “Als wij niet ook in staat zijn om aan een 80-jarige oudere de complexe keuze mogelijkheden van het zorgaanbod eenvoudig uit te leggen, dan ligt dáár voor ons de uitdaging ! Oplossingen vinden voor nog betere en laagdrempelige patiëntencommunicatie. Steeds compacter, kernachtiger en mensgerichter de ‘branding’ van onze dienstverlening ter hand te nemen is een belangrijke taak. Accepteren dat mensen op hogere leeftijden of met een bepaalde kwaal allerlei dingen niet meer kunnen, betekent dat we verantwoordelijkheid overnemen en gaan voorschrijven.’ Het leidt onbedoeld tot anoniem beheersmanagement en moet zo lang mogelijk uitgesteld: ‘’..omdat het de zorgkwaliteit verlaagt en de belasting van cliënt en medewerker verhoogt.’’
Klik op de afbeelding om de diapresentatie te bekijken
Opgeslagen als Keynote, Sprekers, Symposium | Reacties (0)Keynote: Marius Buiting
Marius Buiting van het CBO deed aan de aanwezige zorgmedewerkers een inspirerende oproep om toch vooral eigen initiatief en aandacht voor diversiteit te bewaken als de kern van zorg. Van oudsher is de organisatie en financiering van de gezondheidszorg ingericht op patiënten met een acute ziekte die na meer of minder korte behandeling leidt tot genezing of tot overlijden. Intussen is de maatschappelijk realiteit al lang dat het overgrote deel van patiënten chronische aandoeningen heeft, vaak meerdere naast elkaar, en dat mensen langdurige of blijvende zorg nodig hebben. “Spreken over cliënten/ patiënten zou losgelaten moeten worden. We moeten leven vanuit het besef dat alle mensen kwetsbaar zijn, altijd ook als mens behandeld en verzorgd dienen te blijven. Hooguit kan sprake zijn van mensen met een aandoening. Zorg moet niet gezien worden als een tijdelijke kostenpost, maar als een maatschappelijk goed. Daar ligt de grondslag voor herwaardering van de passie van de zorgprofessional,’ aldus Buiting. NHL Talma Lector Margo Brouns, dagvoorzitter en organisator van het symposium, typeert het nieuwe beroepsprofiel als ‘moderne reflexieve professional’’: niet primair gericht op eigen autonomie, maar met oog voor verbinding, de relatie met de cliënt en met andere onderdelen in de keten van de zorg.
Fotos
Alle fotos zijn gemaakt door: Marten Sandburg/Penn Communicatie
Opgeslagen als Fotos | Reacties (0)Toespraak Iris van Bennekom 11 juni 2009
Aritius Sybrandus (Syb) Talma was als minister van EZ één van de grondleggers van de sociale wetgeving in Nederland. Hij bracht bijvoorbeeld de Invaliditeitswet en de Ziektewet tot stand. Twee weken die nog steeds doorecho-en in het beleid van vandaag. En misschien ook wel in het denken over de toekomst van de professionele zorg.
Ik vind het daarom ook zo belangrijk en nodig dat een dag als vandaag wordt georganiseerd. Het onderwerp leeft, en wordt door velen aangesneden. Nog geen week geleden organiseerde VWS de toekomst van de langdurige zorg zelf een congres. Daar is met 1000 mensen al alle geledingen vanuit de zorg gesproken over de toekomst, en dan kom je al snel op de professional. De conclusie van het congres van vorige week was dat de langdurige zorg een aanzienlijke transformatie moet doormaken, en dat de rol van de zorgverlener gaat veranderen. Dagen zoals vandaag zijn heel belangrijk om deze boodschap bij allen tussen de oren te krijgen, en de handen uit de mouwen te krijgen..
De toekomst van de professionele zorg is zeer belangrijk onderwerp. Al was het maar omdat er een groot tekort aan professionals aankomt. Als er niets gebeurt hebben we in 2020 480.000 extra professionals nodig, en die zijn er niet. Zonder de professionals wordt er geen zorg geleverd. Dat kan allerlei zwarte scenario’s betekenen. Stel je eens voor dat straks er straks veel te weinig verpleegkundigen zijn. Dat kan verschraling betekenen. Dat kan ook betekenen dat de meer gefortuneerden de verpleegkundigen naar zich toe halen. Tweedeling dus. Een zwart scenario dat niemand wil.
Door de deze ‘kwantitatieve’ uitdaging zou je misschien de kwalitatieve kant vergeten. De beroepstrots, de ontwikkeling van het vak, tijd voor de cliënt, vernieuwing, enz, enz.
En, de aard van de zorgvraag veranderd de komende jaren. De zorgvragers straks zijn heel andere dan we nu zien. We weten al dat mensen veel zieker zijn dan vroeger als ze moeten kiezen voor een instelling. Maar wat daarbij komt zijn de verschillende leefstijlen; de 60jarige van nu met een blackberry wil meer invloed op zijn zorg dan nu vaak mogelijk is. Meer diversiteit is dus nodig.
In een aantal artikelen uit Patrimonium (1902), later gebundeld in de brochure ‘De vrijheid van den arbeidenden stand’ stelde Talma dat de arbeiders en de patroon als vrije contractanten tegenover elkaar staan. En dat is nog steeds heel juist. De werkers in de zorg, zijn het goud van de zorg. In de relatie professional-cliënt komt de zorg tot stand, en wordt de kwaliteit van leven de cliënt bepaald. De werkgever, de instelling van waar uit de professional werkt geeft de context, en de structuur, maar bepaald niet de kwaliteit.
Het vak moet zich door ontwikkelen; om een antwoord te blijven geven op de veranderende zorgvraag; zowel kwantitatief als kwalitatief.
Wat we vanuit de overheid zien, is een behoefte aan het leggen van verbindingen vanuit duidelijke verantwoordelijkheden. Binnen organisaties, tussen organisaties, tussen beroepsgroepen, tussen professionals en mantelzorgers en vrijwilligers. De tijd dat de professional een vakman of vrouw was die alles regelde voor de patiënt, die zal tot het verleden gaan behoren. Hij/zij moet met anderen in zijn team, maar ook met mensen daarbuiten werken aan de beste kwaliteit. Hij of zij moet ervoor zorgen dat de patient de kennis heeft om zo veel mogelijk zelf te doen; medicatietrouw, valpreventie, enz. Eigenlijk gaat het om overdracht van kennis, en vervolgens onderhouden daarvan. Het vak wordt dan veel boeiender, minder hands on maar ook inhoudelijker.
Hij of zij zal de patiënt moeten helpen om zijn beperking zelf zo veel mogelijk te leren hanteren, en samen met mantelzorgers de op maat gesneden zorg en dienstverlening moeten vormgeven. En dat is voor de blackberry generatie vast anders dan voor iemand met een lage SES. Hij of zij zal ook steeds beter de samenwerking met artsen zoeken en delen van dat werk gaan overnemen. Veel inhoudelijker nog dus. Dus niet alles zelf doen, maar programmatisch werken.
Aan de andere kant is er de WMO; die gaat niet zo als velen denken alleen over de huishoudelijke hulp. Die gaat over actief welzijnsbeleid vanuit de gemeenten. Als de gemeenten actief welzijnsbeleid voeren, tegen vereenzaming, tafeltje-dekje, enz, wordt veel zorgvraag voorkomen. Een daarmee onnodige belasting van de verpleegkundigen met taken waar hij of zij niet voor is.
Nog andere invalshoek is die van zorg op afstand. Door zorg, welzijn, wat de patiënt kan samen te brengen en dat te ondersteunen met ICT, vallen veel onnodige handeling weg, en houdt de verpleegkundige tijd over voor de cliënt. Verbindingen leggen en open staan voor nieuwe wegen.
Het denken over de toekomst van de zorg is belangrijk, maar kan dus niet geïsoleerd worden gezien. Er moeten verbindingen worden gelegd, binnen de eigen organisatie, met zorgverleners buiten de eigen organisatie, met vrijwilligers, mantelzorgers, met moderne technologie, enz. Je moet als het ware jezelf opnieuw uitvinden. En ik denk dat er voor de toekomst van de professional een grote kans ligt om hier het voortouw in te nemen.
Uiteraard wordt ook altijd naar de overheid gekeken. Iets meer dan een jaar geleden heeft de overheid het ZorgInnovatiePlatform opgericht om de innovaties te bevorderen. Er zijn hier ook leden van het ZorgInnovatiePlatform aanwezig. Spreek hen ook aan! Daarnaast heeft de Staatssecretaris afgelopen vrijdag een stimuleringsprogramma aangekondigd voor de langdurige zorg; juist om die transformatie aan te jagen. Daarin zullen instellingen worden geholpen om de bestaande kennis uit bijvoorbeeld het Transitieprogramma voor de langdurige zorg in de eigen instelling in te voeren. Ook hier worden door VWS verbindingen gelegd; de cliënt centraal, meer ruimte voor de professional en ook de eigen rol ter discussie stellen om dat mogelijk te maken. Als de verpleegkundige dat ook doet, kunnen we wegblijven van het zwarte scenario, en wordt het misschien wel een roze scenario!
Ik dank u hartelijk voor de aandacht.
Opgeslagen als Symposium | Reacties (0)De toekomst van de professionele zorg
Werkers in de professionele zorg staan op een kruispunt. De professional wil kwaliteit en aandacht leveren. Hoe is dat te realiseren in een omgeving van markt werking, mondige patiënten die zelf regie willen houden en de opkomst van digitale middelen? Het vraagt om een herbezinning op competenties van zorg professionals en herinrichting van de werkomgeving, in een tijd waarbij de zorg zich steeds meer verlegt naar de thuissituatie.
Het Talma Lectoraat van de Hogeschool Leeuwarden en Vilans, het nationaal kenniscentrum voor langdurende zorg, nodigen gastsprekers en deelnemers uit tot meedenken over praktijkoplossingen. Tijdens het symposium met sprekers van nationale faam komen verschillende zorgvraagstukken aan de orde. Na gastsprekers in de ochtend bestaat het middag programma uit twee workshoprondes. De workshop thema’s bieden een verdiepingsslag van het ochtendprogramma.
Parallel aan de workshoprondes vindt de uitreiking plaats van de Talma Innovatie prijs aan medewerkers van de Talma zorginstellingen. Voor historisch geïnteresseerden is een speciaal seminar over de betekenis van de christelijk-sociale politicus A.S. Talma voor grondslagen van de Nederlandse verzorgingsstaat. Het symposium is tevens de première van een tv-documentaire over Talma en hedendaagse erfdragers in de zorg en vakbeweging. Het symposium sluit af met een toespraak van staatssecretaris dr. Jet Bussemaker over de toekomst van de zorg.
Opgeslagen als Symposium | Reacties (0)